Son zamanlarda Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından kullanılan yapay zeka ve tapu dairelerinden alınan emsal satış bedelleriyle ilgili olarak, geriye dönük 5 yıla ilişkin taraflardan yapmış oldukları tapu satışlarına ilişkin beyan vermeleri istenilmektedir. Makalemizde tapuda düşük bedel gösterme cezası, hukuki yolları ve olası itiraz durumlarını inceleyeceğiz.
Makale İçeriği
Tapuda Düşük Bedel Gösterme Cezası Hukuki Yolları, İtiraz Hakkı
Bir taşınmazı tapuda rayiç bedelinin altında alınıp satılması nedeniyle son zamanlarda Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından tespit çalışmalarına başlanmıştır. Tapuda düşük bedel gösterme cezası ile ilgili olarak taraflara gönüllü olarak 15 gün içerisinde, ilgili Defterdarlık Koordinasyon Müdürlüğüne bilgi verilmesi istenilmektedir.
Bu 15 günlük süre içerisinde beyan verilmemesi halinde genel olarak;
- Tespit edilen tapu değeri ile ödemiş olduğunuz tapu harcı arasındaki harç farkı: Örnek olarak 10 milyon TL değerindeki bir taşınmazı tapuda 5 milyon TL olarak gösterdiniz. Aradaki fark 5 milyon TL’nin tapu harcı olan (%4) 200.000-TL vergi borcu olarak yansır.
- 492 Sayılı Harçlar Kanunu’nun 63. maddesi uyarınca kesilecek olan vergi ziyaı cezası: Tespit edilen aradaki fark tapu harcı tutarının %25’i ile %100’ü oranında vergi ziyaı cezası kesilir.
- Gecikme faizi: Gecikmeli olarak ödenen harçlar için aylık faiz işler.
- Usulsüzlük Cezası: Vergi Usul Kanuna göre hem alıcıya hem satıcıya idari para cezası kesilebilir.
_________________________________________________________________________________________________________________
15 Günlük Süre İçerisinde Beyan Verilmezse, İtiraz Edilebilir Mi ?
Bu 15 günlük süre içerisinde ilgili Defterdarlığa gidip beyanda bulunmadıysanız, bu aşamada veya hakkınızda vergi tahakkuku ve vergi ziyaı cezası kesildiği tarihten sonra da itiraz edebilirsiniz. Ancak yapacağınız bu itiraz neticesinde bir sonuç alınamazsa, idari yargıya başvuru süreleri kapsamında Vergi Mahkemelerinde dava açmanız gerekir.
_________________________________________________________________________________________________________________
Eksik Ödenen Tapu Harcı İçin Pişmanlık Durumunda Ne Kadar Tapu Harcı Talep Edilir?
Eğer ki sonradan pişmanlık hükümlerinden yararlanmak suretiyle ödeme yapılmak istenirse bu durumda mükellef vergi dairesinin tespiti öncesinde evvela kendisi dilekçe ile başvurmalıdır.
Bu durumda:
-
Eksik ödenen harç tamamlatılır.
-
İlaveten vergi ziyaı cezası kesilmez.
-
Sadece gecikme faizi uygulanır. Hukuki dayanak: VUK m.371 (Pişmanlık ve Islah)
_________________________________________________________________________________________________________________
Hangi Durumlarda İptal Mümkün Olur?
-
Ekspertiz veya emsal değer tespitinin hatalı olması
-
Taşınmazın satıldığı dönemde gerçek piyasa değerinin daha düşük olması
-
Vergi dairesinin hesaplama hatası yapması
-
Usulsüz tebligat nedeniyle sürelerin işlememesi
- Taşınmaz daire niteliğindeyse, dairenin tadilata ihtiyacının olması nedeniyle emsal fiyatlarının altında satış işlemi gerçekleştirilmiş olduğu hususunun ispatlanması; Örneğin: Emsal daire 5 milyon TL ise ve siz 3.500bin TL ye satış işlemi gerçekleştirdiğinizi varsayalım. Daireye esaslı tadilat yaptığınızı ispat etmeniz halinde iş bu vergi tahakkukları ve cezalarının iptali gerçekleşir.
_________________________________________________________________________________________________________________
Aşağıdaki makalemize göz atabilirsiniz.
Kardeşler Arası Miras Paylaşımı, Usulleri, Uygulaması ve Diğer Önemli Hususlar
SIKÇA SORULAN SORULAR
1. Tapuda düşük gösterilen satış otomatik olarak cezaya neden olur mu?
Hayır tabii ki, ceza kesilebilmesi için bu durum tespit edilmesi gerekir. Ancak sonrasında cezalı tarhiyat yapılabilmektedir. Şayet tespit yoksa ceza da yoktur. Geriye dönük 5 sene için inceleyip ceza kesme hakları da var.
2. Düşük bedeli alıcı mı, satıcı mı beyan eder?
Her iki taraf da ayrı ayrı payları oranında sorumlu olur. Çünkü malumunuz olduğu üzere tapu harcı hem alıcı hem satıcıdan %2 oranında eşit olarak alınır. (aslında bu harç satıcı tarafından ödenmelidir zira eline para geçen taraf odur. Bu konu ile ilgili olarak yakın zamanda meclise teklif sunulmuştur.)
3. Cezayı sadece satıcıya mı keserler?
Hayır eksik tapu harcı; yukarıda ifade ettiğimiz gibi alıcıdan ve satıcıdan ayrı ayrı tahsil edilmelidir.
4. Tapu Harcında Pişmanlık Beyannamesi için süre sınırı var mı?
Bir tespit yapılmadan önce kural olarak her zaman başvurabilirsiniz. Bu konuda özel bir süre sınırı yoktur.
5. Ekspertiz değeri her zaman bağlayıcı mıdır?
Danıştay’a göre bağlayıcı değildir. Ancak güçlü bir emsal olarak değerlendirilmekte. Delil olma özelliğini taşır.
6. Tapuda düşük bedel göstermek suç mu?
Vergi ziyaı niteliği taşır. Ancak bundan ötürü istisnalar hariç genelde sadece parasal boyutta idari yaptırım uygulanır. Hile ve sahte belge var ise bu durumda ceza hukuku bağlamında işlem yapılıyor.