Boşanmada mal paylaşımı davası. Boşanmada mal paylaşımı nasıl yapılır?

Bu inceleme yazımızda, Boşanmada mal paylaşımı davası. Boşanmada mal paylaşımı nasıl yapılır? hususlarında detaylı şekilde inceleyeceğiz.

Boşanmada Mal Paylaşımı Davası

• • • Boşanmada mal paylaşımı davası nedir? Evlilik birliğinin mahkeme kararı ile sona ermesinden sonra malların eşit bir şekilde paylaşılmasına dayanan davadır. Mahkeme evlilik birliğini sona erdirdikten sonra, eşler kural olarak evlilik içinde edindikleri malları eşit bir şekilde paylaşırlar.
    • Boşanmada Mal Paylaşımı Nasıl Olur?
      >Eşlerin evlilik birliği içerisinde elde ettiği malların (özel durumlar farklılık yaratmakla) yarı yarıya paylaşımı ile olur.

Boşanmada mal paylaşımı nasıl olur sorusuna verilen cevaba ilave olarak bazı ön bilgiler de vermek isteriz.

Şöyle ki; boşanma davası ile mal paylaşımı davası birlikte açılamaz.

• Mahkeme boşanmaya karar verince eşler arasındaki mal rejimini de sona erdirir ve böylece taraflar mal paylaşımı yapabilirler.
• 01 Ocak 2002 tarihinden önce eşler arasında yasal olarak Mal Ayrılığı Rejimi geçerliydi. Yani bu tarihten önce satın alınan mallar kimin üzerine kayıtlı ise mal ona ait sayılırdı. Bu mal, boşanmada mal paylaşımına dahil edilmezdi.
• Ancak 01 Ocak 2002 den sonra yürürlüğe giren mevcut Medeni Kanun, eşlerin evlilik birliği içerisinde elde ettiği malları yarı yarıya paylaştırmıştır.
• Yani kanun, başka bir mal rejimi seçmeyen eşleri doğrudan edinilmiş mallara katılma rejimine tabi tutar.
• Görüleceği üzere boşanmada mal paylaşımı davasında; Eşler özel bir mal rejimi belirlememişlerse, kanun gereği edinilmiş mallara katılma rejimine tabi olurlar.

Eşler Boşanmada Hangi Malları Paylaşmazlar?

Kişisel mallar Türk Medeni Kanunu madde 220 de belirtilmiştir. Boşanma davasında paylaşıma dahil edilmeyecek olan kişisel mallar şunlardır;

• • Eşlerin birinin yalnız kişisel kullanımına yarayan eşya,
  • Mal rejiminin başlangıcında eşlerden birine ait bulunan veya bir eşin sonradan miras yoluyla ya da herhangi bir şekilde karşılıksız kazanma yoluyla elde ettiği malvarlığı değerleri,
  • Eşlerin üçüncü kişilerden olan manevi tazminat alacakları,
  • Kişisel mallar yerine geçen değerler.

Boşanmada Mal Paylaşımı

Çalışmasının karşılığı olan edinimler
Sosyal güvenlik veya sosyal yardım kurum ve kuruluşlarının veya personele yardım amacı ile kurulan sandık ve benzerlerinin yaptığı ödemeler.
>Çalışma gücünün kaybı nedeniyle ödenen tazminatlar
Kişisel malların gelirleri
Edinilmiş mal yerine geçen değerler.
Eşler Mal Rejimi sözleşmesi yaparak, evlilik içerisinde nelerin kişisel mal sayılacağını bu sözleşme ile kararlaştırırlar.

Anlaşmalı Boşanma Davasında Mal Paylaşımı

Eşlerin evlilik süresince edindikleri malların nasıl paylaştırılacağına dair karşılıklı rıza ile imzalayacakları protokol ile olur. Taraflar, şu şekillerde gerçekleştirirler:

Hazırlanan protokolün mahkemeye sunulması; Taraflar hazırlanan bu protokol boşanma davası açıldığında mahkemeye sunar. Mahkeme protokolü inceleyerek ortak rıza ile hazırlandığını ve adil olduğunu tespit eder.
Mahkemenin kararı: protokol uygun bulunduğunda mahkeme anlaşmalı boşanmaya karar verir.

Kaldı ki, protokolde malvarlığının paylaşıldığı belirtilmesine rağmen davacı kadına hangi malların isabet ettiği de belirtilmemiştir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 27.05.2009 gün 2009/2-158 Esas – 2009/217 Karar sayılı ilamında da belirtildiği gibi boşanmanın mali sonuçları üzerindeki 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun 174. maddesinde düzenlenen boşanma nedeniyle maddi ve manevi tazminat, 175. maddesinde düzenlenen yoksulluk nafakası, şahsi eşyalarla ilgili anlaşmaya, kısaca boşanmanın ferilerine ilişkin olup, mal rejiminin tasfiyesinden kaynaklanan katılma ve değer artış payı alacağına konu yukarıda özgülenen taşınmazlar bu beyanlar içinde değildir. Başka bir anlatımla, somut olayda boşanma dosyası içeriğindeki protokol ve beyanlarla tarafların aralarındaki mal rejimini tasfiye ettikleri kabul edilemez.” ifadeleri ile protokolde yer alması gereken unsurları ve bu unsurların protokolde ne şekilde yer alması gerektiğine yönelik açıklamalarda bulunmuştur.

Çekişmeli Boşanma Davasında Mal Paylaşımı

Çekişmeli boşanma davasında mal paylaşımı, tarafların mal rejimi konusunda anlaşmaya varamaması durumunda mahkemenin devreye girmesi ile gerçekleşir.

Süreci şu başlıklar altında özetleyebiliriz;

Mahkeme süreci: Tarafların aralarında anlaşmazlık olması durumunda mahkeme devreye girer ve adil bir karar ile paylaşım yapar.

Tasfiye ve paylaşım: mahkeme net değeri eşler arasında paylaştırır. Eşlerin ekonomik durumlarını, katkılarını dikkate alır.

Eşler Boşanmada Mal Paylaşımı Davası Ne Zaman Açarlar?

Dava, boşanma kararının kesinleşmesinden itibaren 10 yıl içinde açılmalıdır. Boşanma kararı ile mal rejimi sona ererken, malların paylaşımı süreci başlamıştır. Boşanma davası ile mal paylaşımı davası birlikte açılamaz.

Mal Paylaşımı Davası Zamanaşımı

Zaman aşımı süresi, boşanma kararının kesinleşmesinden itibaren 10 yıldır. 10 yıllık sürenin geçmesi halinde mal paylaşımı talebinde bulunulamaz. (Yargıtay HGK -2013 /520 k)

Mal Paylaşımı Davasında Yetkili ve Görevli Mahkeme

Mal rejiminin ölümle sona ermesi durumunda ölenin son yerleşim mahkemesidir.
>Boşanmaya, evliliğin iptaline veya hakim tarafından mal ayrılığına karar verilmesi durumunda, bu davalarda yetkili olan mahkeme
Diğer durumlarda davalı eşin yerleşim yeri mahkemesi

Boşanmada Eşe Ait Şirketin Paylaşımı
Yukarıda belirttiğimiz üzere kişisel mallar paylaşıma dahil değildir. Eşler evlilik birliğinden önce kurdukları şirketi mal paylaşımına dahil etmezler.

Ancak eşler, şirkete ait hisselerin değer kazanması durumunda, evlilik birliği boyunca şirket adına yapılan yatırımları, şirket üzerine alınan malları ve bunun gibi sonradan değer kazanan, evlilik birliği içerisinde şirkete ait gider ve kazanılan değerleri boşanmada mal paylaşımına konu ederler.

Sonuç

Boşanmada mal paylaşımı en çok merak edilen konudur. Dava süreci boyunca da en yorucu olan süreçtir. Hangi malların paylaşılabileceği, hangilerinin paylaşılamayacağı, şirket hisseleri, boşanmada nafaka, mal paylaşımı davası zamanı ve bir çok konunun takibi gerçekten bir uzmanlık gerektirmektedir. Bu anlamda, konusunda uzman bir boşanma avukatı ile sürecin takip edilmesi yararınıza olacaktır.

Konu ile ilgili aşağıdaki makalemizi inceleyebilirsiniz.

https://avukatibrahimkorhan.com/bosanma-davasi-sikca-sorulan-sorular/