Tapuda Rayiç Bedel Altında İşlem Yapılması Sonucunda Neler Olur?
Bir taşınmazı tapuda rayiç bedelinin altında alınıp satılması nedeniyle son zamanlarda Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından tespit çalışmalarına başlanmış taraflara gönüllü olarak 15 gün içerisinde ilgili Defterdarlık Koordinasyon Müdürlüğüne bilgi verilmesi istenilmektedir.
Makale İçeriği
Bu 15 günlük süre içerisinde beyan verilmemesi halinde genel olarak;
- Tespit edilen tapu değeri ile ödemiş olduğunuz tapu harcı arasındaki harç farkı : Örnek olarak 10 milyon TL değerindeki bir taşınmazı tapuda 5 milyon TL olarak göstermişseniz, aradaki fark 5 milyon TL’nin tapu harcı olan (%4) 200.000-TL vergi borcu olarak yansır.
- 492 Sayılı Harçlar Kanunu’nun 63. maddesi uyarınca kesilecek olan vergi ziyaı cezası : Tespit edilen aradaki fark tapu harcı tutarının %25’i ile %100’ü oranında vergi ziyaı cezası kesilir.
- Gecikme faizi : Gecikmeli olarak ödenen harçlar için aylık faiz işler.
- Usulsüzlük Cezası : Vergi Usul Kanuna göre hem alıcıya hem satıcıya idari para cezası kesilebilir.
_________________________________________________________________________________________________________________
15 Günlük Süre İçerisinde Beyan Verilmezse, İtiraz Edilebilir Mi ?
15 günlük süre içerisinde ilgili Defterdarlığa gidip beyanda bulunmadıysanız, bu aşamada veya hakkınızda vergi tahakkuku ve vergi ziyaı cezası kesildiği tarihten sonra da itiraz edebilirsiniz. Ancak yapacağınız bu itiraz neticesinde bir sonuç alınamazsa idari yargıya başvuru süreleri kapsamında Vergi Mahkemelerinde dava açmanız gerekir.
_________________________________________________________________________________________________________________
Eksik Ödenen Tapu Harcı İçin Pişmanlık Durumunda Ne Kadar Tapu Harcı Talep Edilir ?
Eğer ki sonradan pişmanlık hükümlerinden yararlanmak suretiyle ödeme yapılmak istenirse bu durumda mükellef vergi dairesinin tespiti öncesinde evvela kendisi dilekçe ile başvurmalıdır.
Bu durumda:
-
Eksik ödenen harç tamamlatılır
-
İlaveten vergi ziyaı cezası kesilmez
-
Sadece gecikme faizi uygulanır. Hukuki dayanak: VUK m.371 (Pişmanlık ve Islah)
_________________________________________________________________________________________________________________
Hangi Durumlarda İptal Mümkün Olur?
-
Ekspertiz veya emsal değer tespitinin hatalı olması
-
Taşınmazın satıldığı dönemde gerçek piyasa değerinin daha düşük olması
-
Vergi dairesinin hesaplama hatası yapması
-
Usulsüz tebligat nedeniyle sürelerin işlememesi
- Taşınmaz daire niteliğindeyse, dairenin tadilata ihtiyacının olması nedeniyle emsal fiyatlarının altında satış işlemi gerçekleştirilmiş olduğu hususunun ispatı. Örneğin: Emsal daire 5 milyon TL ise ve siz 3.500bin TL ye satış işlemi gerçekleştirdiyseniz, daireye esaslı tadilat yaptığınızı ispat etmeniz halinde iş bu vergi tahakkukları ve cezaları iptal edilir.
_________________________________________________________________________________________________________________
SIKÇA SORULAN SORULAR
1. Tapuda düşük gösterilen satış otomatik olarak cezaya neden olur mu?
Hayır tabii ki, ceza kesilebilmesi için bu durum tespit edilmesi gerekir. Ancak sonrasında cezalı tarhiyat yapılabilir. Şayet tespit yoksa ceza da yoktur. Geriye dönük 5 sene için inceleyip ceza kesme hakları da var.
2. Düşük bedeli alıcı mı, satıcı mı beyan eder?
Her iki taraf da ayrı ayrı payları oranında sorumlu olur. Çünkü malumunuz olduğu üzere tapu harcı hem alıcı hem satıcıdan %2 oranında eşit olarak alınır (aslında bu harç satıcı tarafından ödenmelidir zira eline para geçen taraf odur, nitekim bu konuda teklif sunuldu meclise yakın zamanda)
3. Cezayı sadece satıcıya mı keserler?
Hayır eksik tapu harcı; yukarıda ifade ettiğimiz alıcıdan ve satıcıdan ayrı ayrı tahsil edilir.
4. Tapu Harcında Pişmanlık Beyannamesi için süre sınırı var mı?
Vergi dairesi tespiti yapmadan önce her zaman başvuru yapılabilir, bu konuda özel bir süre sınırı yoktur.
5. Ekspertiz değeri her zaman bağlayıcı mıdır?
Danıştay’a göre bağlayıcı değildir; ancak olabilecek en güçlü emsal ve dolayısıyla delil olma özelliğini taşır.
6. Tapuda düşük bedel göstermek suç mu?
Vergi ziyaı niteliği taşır; ancak bundan ötürü istisnalar hariç genelde sadece parasal boyutta idari yaptırım uygulanır. Hile ve sahte belge varsa bu durumda ceza hukuku devreye girebilir. Yukarıda bu konuya ayrı bir başlık olarak değindik.